- Yavru kediyi eve geldikten sonraki ilk günlerde, belirti olmasa bile genel kontrole götürün.
- Temel yavru aşıları genellikle 6 haftalıktan önce başlamaz ve 16 haftalık yaş ve sonrasına kadar birkaç hafta arayla tekrarlanır.
- İç ve dış parazit uygulamaları, ürün ve doz seçimi yalnızca veteriner hekim tarafından yapılmalıdır.
- Taşıma çantasına önceden alıştırmak ve sorularınızı yazıp götürmek ziyareti kolaylaştırır.
Yavru kedinin ilk veteriner ziyareti, onun sağlıklı bir başlangıç yapması için atılacak en önemli adımlardan biridir. Bu ziyarette hem yavrunun genel durumu değerlendirilir hem de aşı, parazit ve kısırlaştırma gibi konularda önümüzdeki aylar için bir plan yapılır.
Yavru tamamen sağlıklı görünse bile bu kontrolü ertelemeyin. Bazı sorunlar, özellikle parazitler ve bulaşıcı hastalıklar, başlangıçta belirgin bir belirti vermeyebilir.
İlk ziyaret ne zaman olmalı?
Yavruyu eve aldıktan sonraki ilk birkaç gün içinde veterinere götürmek idealdir. Yetiştiriciden ya da barınaktan aldıysanız, daha önce yapılan aşı ve parazit uygulamalarının kayıtlarını mutlaka isteyin.
Evde başka kedi varsa, yeni yavruyu onlarla tanıştırmadan önce muayene ettirmek bulaşıcı hastalık ve parazit riskini azaltır. Sokaktan aldığınız bir yavru ise ya da yavru halsiz, iştahsız, ishalli veya nefes almakta zorlanıyorsa, beklemeden aynı gün götürün.
Gitmeden önce hazırlık
Biraz hazırlık, ziyaretin hem yavru hem sizin için daha sakin geçmesini sağlar. Yavru kediler için yolculuk ve yeni kokular stres kaynağıdır; bu stresi azaltmak muayeneyi de kolaylaştırır.
- Taşıma çantası: Sağlam, üstten açılabilen bir çanta muayeneyi kolaylaştırır. Çantayı birkaç gün önceden evde açık bırakıp içine yumuşak bir örtü koyun.
- Belgeler: Varsa aşı kartı, parazit uygulama kayıtları ve sahiplenme belgeleri.
- Gözlemler: Yavrunun ne yediği, ne kadar yediği, dışkı ve idrar durumu, varsa kusma ya da hapşırma gibi gözlemlerinizi not edin.
- Dışkı örneği: Veteriner hekiminiz isterse, temiz bir kapta taze bir dışkı örneği götürün.
- Sorular: Aklınızdaki soruları önceden yazın; muayene sırasında unutmak çok kolaydır.
Yolculuk sırasında çantayı arabada sabitleyin ve yavruyu çantadan çıkarmayın. Kısa mesafeler bile küçük bir yavru için yeni ve ürkütücü olabilir; sakin bir sesle konuşmak ve ani fren ve dönüşlerden kaçınmak yardımcı olur. Mümkünse randevunuzu klinikteki bekleme süresinin kısa olduğu bir saate alın. Yavru çok küçükse ya da kış aylarındaysanız çantanın içine ılık bir örtü koymayı unutmayın.
Klinikte çantayı yere değil, yüksek bir yere koyun ve üzerini bir örtüyle kapatın. Köpeklerle aynı bekleme alanında bulunmak yavru için korkutucu olabilir.
Muayenede neler yapılır?
İlk muayenede veteriner hekim yavruyu baştan kuyruğa inceler. Bu muayene yavrunun yaşı, beslenme durumu ve olası doğumsal sorunlar hakkında önemli bilgiler verir.
- Kilo ölçümü ve genel vücut kondisyonunun değerlendirilmesi
- Göz, kulak, burun ve ağız muayenesi; dişlerin ve damağın kontrolü
- Kalp ve akciğerlerin dinlenmesi
- Karın bölgesinin elle muayenesi, göbek fıtığı gibi sorunların kontrolü
- Tüy ve deri kontrolü; pire, kene ya da mantar belirtileri
- Cinsiyetin belirlenmesi (yavrularda yanılmak oldukça kolaydır)
Veteriner hekim gerek görürse dışkı muayenesi ya da kan testleri isteyebilir. Uluslararası kedi hekimliği kılavuzları, yeni sahiplenilen kedilerin kedi lösemi virüsü (FeLV) ve kedi bağışıklık yetmezliği virüsü (FIV) açısından test edilmesini önerir; testin zamanlamasını veterineriniz belirler.
Aşı programı
Aşılar, yavruları ciddi ve bazen ölümcül olabilen bulaşıcı hastalıklara karşı korur. Yavrular annelerinden aldıkları antikorlarla bir süre korunur; ancak bu antikorlar aşının etkisini de azaltabildiği için aşılar belli aralıklarla tekrarlanır.
Amerikan Hayvan Hastaneleri Derneği (AAHA) ve Amerikan Kedi Hekimleri Derneği (AAFP) kılavuzuna göre, kedi parvovirüsü (panlökopeni), herpesvirüs ve kalisivirüse karşı temel aşılar 6 haftalıktan önce başlamaz ve yaklaşık 16–20 haftalık yaşa kadar 3–4 hafta arayla tekrarlanır. Kılavuz, yavru serisinden sonra 6 aylıkken bir hatırlatma dozunu da değerlendirmeyi önerir.
Kuduz aşısı Türkiye'de yasal olarak gereklidir; uygulama zamanını veterineriniz belirler. Kedi lösemisi (FeLV) gibi diğer aşılar ise yavrunun yaşam koşullarına ve risklerine göre önerilir. Genel bir takvim için kedi aşı takvimi aracımızı kullanabilirsiniz; kesin plan her zaman yavrunuzu muayene eden hekime aittir.
Aşı sonrasında birkaç saat hafif durgunluk ya da iştah azalması görülebilir. Yüzde şişlik, kusma, nefes darlığı ya da bayılma gibi belirtiler ise acil durumdur ve hemen veterinere başvurulmalıdır.
Parazit kontrolü
Yavru kedilerde iç parazitler, özellikle bağırsak kurtları, oldukça yaygındır ve anne sütüyle bile bulaşabilir. Pire gibi dış parazitler de yavrularda kansızlığa yol açabilir.
Parazit uygulamalarında ürün seçimi, doz ve tekrar sıklığı yavrunun yaşına, kilosuna ve yaşam koşullarına göre belirlenir. Bu nedenle bu kararları mutlaka veteriner hekiminize bırakın. Köpekler için üretilmiş bazı dış parazit ürünleri kediler için zehirlidir; asla kediye uygulamayın. Ayrıntılı bilgi için kedilerde iç parazit, kedilerde pire ve kedilerde kulak akarı yazılarımıza bakın.
Mikroçip, kısırlaştırma ve diğer konular
İlk ziyarette mikroçip uygulaması ve kayıt işlemleri hakkında da bilgi alabilirsiniz. Türkiye'de kedi ve köpeklerin kimliklendirilmesi ve kayıt sistemiyle ilgili ayrıntıları mikroçip ve PetVet sayfamızda bulabilirsiniz.
Kısırlaştırma zamanlaması, beslenme planı, tırnak ve diş bakımı da bu ziyarette konuşulabilecek konulardır. Sorulabilecek bazı sorular şunlardır:
- Yavrum için hangi aşılar, hangi tarihlerde yapılmalı?
- Parazit uygulamalarını ne sıklıkla tekrarlamalıyım?
- Hangi tür ve ne miktarda mama uygundur?
- Kısırlaştırma için ne zaman tekrar gelmeliyim?
- Hangi belirtilerde sizi hemen aramalıyım?
Kısırlaştırma için kedi kısırlaştırma sayfamıza, beslenme için yavru kedi beslenmesi yazımıza, olası ücretler için veteriner ücretleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Ziyaretten sonra
Eve döndüğünüzde yavruya dinlenmesi için sakin bir ortam sağlayın. Evde başka kediler varsa, klinikten gelen kokular nedeniyle yavruya bir süre farklı tepki verebilirler; bu genellikle geçicidir.
Aşıdan sonraki gün boyunca yavruyu gözlemleyin ve enjeksiyon bölgesinde oluşabilecek şişliği not edin. Birkaç hafta içinde geçmeyen ya da büyüyen bir şişlik fark ederseniz veterinerinize gösterin.
Aşı kartını ve muayene notlarını güvenli bir yerde saklayın, bir sonraki randevu tarihini takviminize ekleyin. Düzenli kontrollerin yetişkinlikte de sürdürülmesi, sorunların erken fark edilmesini sağlar. Yavrunuzun genel bakımıyla ilgili bilgiler için yavru kedi bakımı rehberimize bakabilirsiniz.
Ne zaman veterinere gitmeli?
Planlı kontroller dışında, aşağıdaki durumlarda randevu beklemeden veteriner hekime başvurun:
- Bir öğünden fazla yememe, belirgin halsizlik
- Tekrarlayan kusma ya da ishal; kanlı dışkı
- Nefes almada zorlanma, ağzı açık soluma
- Gözlerde, burunda yoğun akıntı ve hapşırma
- Aşı sonrası yüzde şişlik, kusma, nefes darlığı ya da bayılma
- Düşme, ezilme gibi bir kaza ya da zehirli bir madde yuttuğu şüphesi
Yavrular hızla sıvı kaybedebilir ve durumları kısa sürede ağırlaşabilir; şüphe duyduğunuzda aramaktan çekinmeyin. Konuyla ilgili daha fazla bilgi için kedi ishali, kedi gribi ve kedilerde göz akıntısı yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Yavru kedi ilk kez ne zaman veterinere götürülmeli?
Yavruyu eve aldıktan sonraki ilk birkaç gün içinde götürmek idealdir. Evde başka kedi varsa, tanıştırmadan önce yavrunun muayene edilmesi diğer kedileri de korur.
Yavru kediye hangi aşılar yapılır?
Temel aşılar genellikle kedi parvovirüsü (panlökopeni), herpesvirüs ve kalisivirüse karşıdır. Kuduz ve diğer aşıların zamanlaması yasal düzenlemelere, yavrunun yaşam koşullarına ve veteriner hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.
Aşıları bitmeden yavru dışarı çıkabilir mi?
Aşı programı tamamlanana kadar yavrunun sağlık durumu bilinmeyen kedilerle temas etmemesi ve dışarı çıkmaması önerilir. Size uygun yaklaşımı veterinerinizle konuşun.
Muayene öncesinde yavruyu aç bırakmalı mıyım?
Rutin bir kontrol için genellikle gerek yoktur ve yavruları uzun süre aç bırakmak doğru değildir. Veteriner hekiminiz özellikle istemedikçe normal beslenme düzenini sürdürün.
Sorunuzu gönderin; sık sorulan konuları yeni yazılarla yanıtlıyoruz.