- Kediyi eve almadan önce ya da hemen ardından veteriner kontrolünden geçirin; parazit, aşı ve bulaşıcı hastalık testleri ilk adımdır.
- Sahiplendiğiniz kedi için mikroçip ve PETVET kaydı Türkiye'de sahipli kediler için zorunludur.
- Evde başka kedi varsa yeni gelen kediyi ayrı bir odada tutun ve tanıştırmayı yavaş yapın.
- Sokakta yaşamış yetişkin bir kedinin eve alışması haftalar sürebilir; zorlamak yerine güvenli bir alan sunun.
Türkiye'de birçok kedi sahibi ilk kedisini bir pazar alışverişinde, apartman önünde ya da iş yerinin bahçesinde tanır. Sokak kedisi sahiplenmek bir hayvana ev vermenin en doğrudan yollarından biridir. Yine de iyi niyetin yanında küçük bir plan, hem kedinin hem de evdekilerin sağlığını korur.
Aşağıdaki adımlar, kediyi eve almadan önceki kararlardan ilk birkaç haftanın düzenine kadar ihtiyaç duyacağınız temel bilgileri içeriyor. Genel hazırlık için kedi sahiplenmeden önce yazısına da göz atabilirsiniz.
Önce sorun: Bu kedinin bir sahibi var mı?
Sokakta gördüğünüz her kedi sahipsiz değildir. Bazı kediler evden kaçmış, bazıları da mahallede birkaç kişinin düzenli beslediği, kendi düzeni olan topluluk kedileridir. Kulağında kesik ya da işaret olan kediler çoğu zaman belediye tarafından kısırlaştırılıp yerine bırakılmıştır.
Kediyi almadan önce çevredekilere sorun ve bölgedeki kayıp ilanlarına bakın. Veteriner kliniğinde mikroçip okutmak birkaç saniye sürer; çip varsa kayıtlı sahibe ulaşmak mümkün olur. Kedi temiz, kilolu ve insana çok alışkınsa bir evden kaçmış olma ihtimali daha yüksektir.
Annesinin yanında olabilecek küçük yavruları hemen almayın. Anne çoğu zaman yiyecek aramaya gitmiştir. Gerçekten yalnız kalmış bir yavru bulduysanız annesiz yavru kedi bakımı yazısındaki adımları izleyin.
İlk durak: veteriner kontrolü
Sokaktan gelen bir kedi dışarıdan sağlıklı görünse bile parazit taşıyor ya da aşısız olabilir. Bu yüzden kediyi mümkünse eve götürmeden, değilse ilk günlerde veterinere götürün. Bu ziyaret hem kedinin hem de evinizdeki diğer hayvanların güvenliği içindir.
Veteriner genellikle şu konulara bakar:
- Genel muayene: Kilo, ateş, diş, göz, kulak ve deri kontrolü; yaşın tahmini.
- Parazitler: Pire, kene, kulak akarı ve iç parazitler. Ayrıntılar için kedilerde pire ve kedilerde iç parazit yazılarına bakabilirsiniz.
- Bulaşıcı hastalık testleri: FIV ve FeLV gibi kedi virüsleri için hızlı testler, özellikle evde başka kedi varsa önemlidir.
- Aşı planı: Geçmişi bilinmeyen kediler için veteriner yeni bir aşı programı başlatır. Genel bir fikir için kedi aşı takvimi aracımızı kullanabilirsiniz.
- Kısırlaştırma durumu: Kedinin kısır olup olmadığı ve uygun zamanlama.
İlk ziyaretin ve sonraki işlemlerin yaklaşık maliyeti için veteriner ücretleri sayfasına göz atabilirsiniz.
Mikroçip ve PETVET kaydı
Türkiye'de sahipli kedi ve köpeklerin kimliklendirilmesi zorunludur. Kimliklendirme, veteriner hekimin kediye mikroçip uygulaması ve bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı'nın PETVET sistemine kaydetmesiyle yapılır. Kedi böylece sizin adınıza kayıtlı olur.
Mikroçip, kedi kaybolduğunda size geri dönmesinin en güvenilir yoludur. Sokaktan gelen kediler kapı açıldığında eski alışkanlıkla dışarı kaçabilir; bu yüzden kaydı geciktirmeyin. Süreç, gerekli bilgiler ve sık sorulanlar için mikroçip ve PETVET sayfamıza bakın.
Evdeki diğer hayvanlar için karantina
Evde başka bir kedi varsa yeni geleni doğrudan onunla bir araya getirmeyin. Veteriner kontrolü tamamlanıp test ve parazit tedavisi sonuçlanana kadar yeni kediyi ayrı bir odada tutun. Kum kabı, mama ve su kapları, oyuncaklar ayrı olsun.
Bu süre tanıştırmanın ilk adımı olarak da işe yarar. Kediler birbirini kapının altından koklar, kokulara alışır. Sonraki adımlar için iki kedi nasıl tanıştırılır ve evde köpek varsa kedi ve köpek tanıştırma yazılarını okuyun.
Yeni kediye dokunduktan sonra ellerinizi yıkamak, özellikle ilk günlerde iyi bir alışkanlıktır.
Eve alıştırma: güvenli oda yöntemi
Sokakta yaşamış bir kedi için kapalı bir ev, yeni sesler ve kokularla dolu yabancı bir yerdir. Bütün evi bir anda açmak yerine tek bir sakin odayla başlayın. Bu odada kum kabı, su, mama, saklanabileceği bir kutu ve tırmalama yüzeyi bulunsun.
- Kum kabını mama ve sudan uzak bir köşeye koyun. Kum seçimi için kedi kumu seçimi yazısına bakabilirsiniz.
- Kedi saklanırsa onu çıkarmaya çalışmayın; saklanmak uyum sürecinin doğal bir parçasıdır. Ayrıntılar kedi neden saklanır yazısında.
- Odada sessizce oturup kitap okumak, kedinin sizi tehdit olmayan biri olarak tanımasına yardım eder.
- Kedi kendi isteğiyle yaklaştığında kısa ve nazik temaslarla karşılık verin.
Kedi odada rahat yemek yiyor, kum kabını kullanıyor ve meraklı görünüyorsa evin geri kalanını yavaş yavaş açabilirsiniz. Bazı kedilerde bu birkaç gün, bazılarında birkaç hafta sürer.
Beslenme ve kum kabı düzeni
Sokak kedileri çoğu zaman düzensiz beslenmiştir. İlk günlerde mamayı aniden değiştirmek ya da çok fazla vermek mide sorunlarına yol açabilir. Az ve sık öğünle başlayın, temiz suyu her zaman erişilebilir tutun. Ne kadar mama gerektiğini kabaca hesaplamak için kedi mama hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Kum kabını hiç kullanmamış kediler bile çoğu zaman kuma içgüdüsel olarak yönelir. Kum kabı dışına tuvalet yapma sürerse kedi kuma yapmıyor yazısındaki nedenlere göz atın ve gerekirse veterinere danışın.
Kısırlaştırma ve uzun vadeli sağlık
Kısırlaştırma, sokak kedisi nüfusunun büyümesini durdurmanın en etkili yoludur. Kısır kediler kızgınlık davranışları, işaretleme ve dışarı kaçma isteği gibi konularda genellikle daha sakin olur. Sahiplendiğiniz kedi kısır değilse, uygun zamanı veterinerinizle planlayın. Ayrıntılar kedi kısırlaştırma sayfamızda.
Kedinin bundan sonraki hayatı büyük olasılıkla ev içinde geçecek. Pencere ve balkonlarda güvenlik önlemlerini gözden geçirmek için evde kedi güvenliği yazısına bakın. Kedinin yaşını insan yılına çevirmek isterseniz kedi yaşı hesaplama aracımız işinize yarar.
İlk haftalarda ne zaman veterinere gitmeli?
Sokaktan gelen kedilerde bazı sorunlar eve geldikten sonra ortaya çıkabilir. Şu durumlarda beklemeden veterinere başvurun:
- 24 saatten uzun süre hiç yemek yememe ya da hiç su içmeme.
- Tekrarlayan kusma, kanlı veya çok sulu ishal.
- Ağız açık nefes alma, hırıltılı ya da zor solunum.
- İdrar yapmaya çalışıp yapamama; bu durum özellikle erkek kedilerde acildir.
- Belirgin halsizlik, saklanıp hiç çıkmama ve dokunulunca ağrı belirtisi.
- Gözde ya da burunda yoğun akıntı, aksırma ve iştahsızlığın birlikte görülmesi.
Doğru başlangıçla sokaktan gelen bir kedi, uzun ve sağlıklı bir ev hayatına kavuşabilir. Ona bir isim arıyorsanız kedi isimleri listemize göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Sokak kedisini eve aldığım gün yıkamalı mıyım?
Gerek yok; çoğu kedi için yıkama ilk günlerde ek stres demektir. Pire veya yoğun kir varsa uygun bakımı veterinerinizle planlayın.
Sokaktan aldığım kedinin sahibi olup olmadığını nasıl anlarım?
Veteriner kliniğinde mikroçip okutun. Çip çıkarsa kayıtlı sahibe ulaşılabilir; ayrıca bölgedeki kayıp ilanlarına bakmak da iyi bir adımdır.
Yetişkin sokak kedisi ev kedisi olabilir mi?
Birçok yetişkin sokak kedisi ev hayatına iyi uyum sağlar, özellikle insanlara alışkın olanlar. İnsandan çok korkan, hiç sosyalleşmemiş kedilerde uyum daha zor olabilir.
Sahiplendiğim sokak kedisini kısırlaştırmalı mıyım?
Evet, kısırlaştırma hem istenmeyen yavruları önler hem de bazı sağlık ve davranış sorunlarının riskini azaltır. Zamanlamayı veterinerinizle konuşun.
Sorunuzu gönderin; sık sorulan konuları yeni yazılarla yanıtlıyoruz.