Kedi alerjisi

Kedi alerjisine tüy değil, başta Fel d 1 olmak üzere kedinin ürettiği proteinler yol açar. Alerjisiz ırk yoktur, ama alerjeni azaltmanın etkili yolları vardır.

Kediyle yaşam19 Kasım 20264 dk okuma
Kısaca
  • Kedi alerjisinin başlıca nedeni, kedinin deri bezleri ve tükürüğünde üretilen Fel d 1 proteinidir.
  • Tamamen alerjisiz bir kedi ırkı yoktur; tüysüz kediler de Fel d 1 üretir.
  • Alerjen miktarı ırktan çok tek tek kediler arasında değişir; kısırlaştırılmamış erkekler genellikle daha fazla üretir.
  • Yatak odasını kedisiz tutmak, HEPA filtre ve düzenli temizlik belirtileri azaltabilir; tanı ve tedavi için hekime başvurun.

Kedileri sevip yanlarında hapşırmaktan, gözleri kaşınmaktan kurtulamayan çok sayıda insan var. Kedi alerjisi yaygın bir sorundur ve çoğu zaman yanlış bilinen inançlarla birlikte gelir. En bilineni, alerjinin tüyden kaynaklandığı fikridir. Oysa asıl sorumlu, kedinin ürettiği küçük bir proteindir.

Kedi alerjisinin nedeni: Fel d 1

Kedilerde birkaç farklı alerjen tanımlanmıştır, ancak kedi alerjisi olan kişilerin büyük çoğunluğu Fel d 1 adlı proteine tepki verir. Bu protein ağırlıklı olarak kedinin deri altındaki yağ bezlerinde ve tükürüğünde üretilir.

Kedi kendini yaladıkça Fel d 1 tüylere ve deriye yayılır. Kuruyan tükürük ve dökülen deri pulcukları (kepek) evin her yerine taşınır. Bu parçacıklar çok küçük ve hafiftir; havada uzun süre asılı kalabilir, kumaşlara ve duvarlara yapışabilir. Bu yüzden hiç kedi bulunmayan evlerde, okullarda ya da toplu taşıma araçlarında bile insanların kıyafetleriyle taşınmış kedi alerjenine rastlanabilir.

Tüy alerjinin kaynağı değil, taşıyıcısıdır. Dökülen tüyler alerjeni yaydığı için çok tüy döken kedilerin olduğu ortamlarda belirtiler artabilir, ancak tüysüz kediler de Fel d 1 üretir.

Alerjisiz kedi ırkı var mı?

Kısa cevap: Hayır. Hiçbir kedi ırkı tamamen alerjisiz değildir. Bütün kediler Fel d 1 üretir. Bazı ırkların daha az alerjen ürettiği iddia edilir ve bu konuda bazı çalışmalar yapılmıştır; ancak bu sonuçlar her kedi ve her alerjik kişi için geçerli değildir.

Sık sözü edilen ırklar arasında Sibirya kedisi, Balinez, Devon Rex, Cornish Rex ve Sfenks bulunur. Ancak araştırmalar, aynı ırk içindeki kediler arasındaki farkın çoğu zaman ırklar arasındaki ortalama farktan daha büyük olduğunu gösteriyor. Hipoalerjenik diye satılan bir kediyle yaşamaya başlayıp ciddi belirtiler yaşayan kişiler az değildir.

Alerjen üretimini etkileyen bazı genel etkenler de bilinir:

Kedi alerjisinin belirtileri

Belirtiler kediyle temastan hemen sonra başlayabileceği gibi, alerjenin ortamda birikmesiyle saatler içinde de ortaya çıkabilir. Sık görülen belirtiler şunlardır:

Bu belirtiler başka alerjenlerle, örneğin ev tozu akarı ya da polenle de ortaya çıkabilir. Bu nedenle kendi başınıza kedi alerjisi tanısı koymak yerine bir hekime başvurmanız gerekir.

Kediyle yaşarken alerjeni azaltmanın yolları

Alerjeni ortamdan tamamen yok etmek mümkün değildir, ancak miktarını azaltmak birçok kişide belirtileri hafifletir. Aşağıdaki önlemler birlikte uygulandığında daha etkilidir:

Kediyi sık sık yıkamak alerjeni yalnızca kısa bir süre için azaltır ve çoğu kedi için strese yol açar. Bu yüzden düzenli bir çözüm olarak önerilmez; gerekirse kedi nasıl yıkanır yazısındaki uyarılara göz atın. Kedinin tükürüğündeki Fel d 1'i azaltmayı hedefleyen özel mamalar da bulunmaktadır; bunların sizin durumunuza uygun olup olmadığını veterinerinizle konuşabilirsiniz.

Sahiplenmeden önce düşünülmesi gerekenler

Kedi alerjiniz varsa ya da emin değilseniz, kedi sahiplenmeden önce bir alerji uzmanına başvurun. Uzman testlerle hangi alerjene ne düzeyde tepki verdiğinizi belirleyebilir ve size uygun tedavi seçeneklerini anlatabilir.

Mümkünse sahiplenmeyi düşündüğünüz kediyle ya da kedi sahibi arkadaşlarınızın evinde birkaç kez uzun süre vakit geçirin ve tepkinizi gözlemleyin. Alerji nedeniyle aylar sonra kediyi geri vermek zorunda kalmak hem sizin hem de kedi için çok zor bir deneyimdir. Genel hazırlık için kedi sahiplenmeden önce yazısına göz atın.

Ailede çocuk varsa, çocukların alerji durumunu çocuk doktorunuzla konuşun. Kedi ve çocukların birlikte yaşaması hakkında daha fazla bilgi için kedi ve çocuk ilişkisi yazısını okuyabilirsiniz.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Hafif belirtiler bile uzun süre devam ediyorsa bir hekime danışmak yerinde olur. Kendi başınıza ilaç kullanmaya başlamadan önce mutlaka uzman görüşü alın. Şu durumlarda ise beklemeden sağlık kuruluşuna başvurun:

Kedi alerjisi olan birçok kişi, doğru tanı, tıbbi takip ve ev içi önlemlerle kedisiyle birlikte yaşamayı sürdürebilir.

Sık sorulan sorular

Hipoalerjenik diye satılan kediler alerji yapmaz mı?

Yapabilir. Bazı ırkların daha az alerjen ürettiği söylense de hiçbir ırk alerjiyi garanti olarak önlemez; tepki kişiden kişiye ve kediden kediye değişir.

Kısa tüylü kedi alerjiye daha mı az yol açar?

Tüy uzunluğunun alerjen miktarına etkisi sınırlıdır. Asıl belirleyici, kedinin ne kadar Fel d 1 ürettiğidir.

Kedi alerjim varsa kedi sahiplenebilir miyim?

Hafif alerjisi olan bazı kişiler önlemlerle kediyle yaşayabilir. Karar vermeden önce bir alerji uzmanına danışın ve mümkünse sahiplenmeden önce kediyle zaman geçirerek tepkinizi görün.

Kedi alerjisi zamanla geçer mi?

Bazı kişilerde belirtiler azalabilir, bazılarında artabilir. Gidişatı önceden bilmek mümkün değildir; düzenli hekim takibi önemlidir.

Aklınızda başka bir soru mu var?

Sorunuzu gönderin; sık sorulan konuları yeni yazılarla yanıtlıyoruz.

Soru sorun
Kediyle yaşam

İlgili yazılar

Tümü
Bu sayfa işinize yaradı mı?