- Yeni kediyi ilk günlerde kendi kaynakları olan ayrı ve sakin bir odada tutun.
- Yüz yüze görüşmeden önce kokuları değiştirerek kedilerin birbirini tanımasını sağlayın.
- Görüşmeleri kısa tutun, her adımı olumlu deneyimlerle (mama, ödül, oyun) eşleştirin.
- Süreç kediye göre birkaç günden birkaç aya kadar sürebilir; gerginlik görürseniz bir önceki adıma dönün.
Evinize ikinci bir kedi getirmek heyecan vericidir. Ancak kediler bölgelerine bağlı hayvanlardır ve evlerine aniden giren bir yabancıyı hemen kabul etmezler. İki kediyi doğrudan yüz yüze getirmek, çoğu zaman tıslama, kovalama ve uzun süreli bir gerginlikle sonuçlanır.
AAFP'nin 2024 yılında yayımladığı kediler arası gerginlik kılavuzu, yeni bir kediyi tanıştırmak için adım adım bir yaklaşım önerir. Bu yaklaşımın özü basittir: yavaş ilerlemek, kokuyla başlamak ve her karşılaşmayı olumlu bir deneyime bağlamak.
Tanıştırmadan önce hazırlık
Yeni kedi gelmeden önce evinizi buna hazırlamak, sürecin yarısıdır. AAFP/ISFM çevresel ihtiyaçlar kılavuzunun önerdiği gibi her kedinin ayrı ve yeterli sayıda kaynağı olmalıdır.
- Güvenli bir oda ayırın: Yeni kedi için sakin bir oda seçin. Bu odada mama ve su kabı, kum kabı, tırmalama yüzeyi, yatak ve saklanma yerleri bulunsun.
- Kaynakları çoğaltın: İki kedi için en az üç kum kabı, birden fazla mama ve su noktası, birden fazla tırmalama ve dinlenme alanı planlayın.
- Yüksek alanlar ekleyin: Raflar ve kedi ağaçları, kedilerin birbirinden uzak durabileceği "dikey alan" yaratır.
- Sağlık kontrolünü tamamlayın: Yeni kedinin veteriner muayenesi, aşıları ve parazit uygulamaları yapılmadan diğer kediyle temas ettirilmemelidir. Aşı takvimi için kedi aşı takvimi sayfamıza bakabilirsiniz.
İkinci bir kedinin sizin için doğru seçim olup olmadığını henüz düşünüyorsanız, evde tek kedi mi iki kedi mi yazımız karar vermenize yardımcı olabilir.
1. adım: Ayrı odada alışma
Yeni kedi ilk günlerini kendi odasında geçirmelidir. Bu süre, kedinin yeni evine, size ve evin seslerine alışması içindir. Mevcut kediniz ise bu sırada kapının ardındaki yeni kokuyu ve sesleri fark etmeye başlar.
Bu aşamanın süresi kediye göre değişir; birkaç günden bir iki haftaya uzayabilir. Yeni kedi odasında rahatça yiyor, kum kabını kullanıyor, oynuyor ve sizinle iletişim kuruyorsa bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
2. adım: Koku değişimi
Kediler birbirini önce kokuyla tanır. Bu yüzden yüz yüze görüşmeden önce kokuları yavaşça tanıştırmak gerekir.
- Her kedinin yanağını yumuşak bir bezle hafifçe silin ve bu bezi diğer kedinin alanına koyun. Kedi bezi koklayıp sakin kaldığında ödül verin.
- Kedilerin yataklarını ya da battaniyelerini birkaç günde bir yer değiştirin.
- Mevcut kedi evin geri kalanında rahatsa, yeni kedinin kısa süreliğine evi gezmesine izin verirken mevcut kediyi başka bir odada tutabilirsiniz. Böylece iki kedi de birbirinin kokusunu evde keşfeder.
Kediler birbirinin kokusuna tıslamadan, sakin ya da ilgiyle tepki veriyorsa bir sonraki adıma hazırdırlar.
3. adım: Kapı arkasından beslenme ve görsel temas
Bu aşamada kediler birbirini görmeden, ama birbirinin varlığını hissederek olumlu deneyimler yaşar.
- Mama kaplarını kapalı kapının iki yanına, kedilerin rahat yiyebileceği bir mesafeye koyun. Kediler sakin yedikçe kapları her gün biraz daha kapıya yaklaştırın.
- Ardından kapıyı birkaç santim aralık bırakın ya da kapı boşluğuna bir bebek kapısı veya bir tel bölme yerleştirin. Böylece kediler birbirini görebilir ama temas edemez.
- Görsel temas sırasında mama, sevdikleri bir ödül ya da her biriyle ayrı ayrı oyun oynamak, diğer kediyi "iyi şeylerle" ilişkilendirmelerine yardım eder.
- Kısa tutun ve kediler hâlâ sakinken bitirin.
4. adım: Kısa ve denetimli görüşmeler
Kediler bölme arkasından birbirine sakin bakabiliyor, yemek yiyebiliyor ve oynayabiliyorsa, aynı odada kısa görüşmelere geçebilirsiniz.
- İlk görüşmeleri birkaç dakikayla sınırlayın ve kedilerin dikkatini oyun ya da ödülle dağıtın.
- Her iki kedinin de kaçabileceği yollar, yüksek alanlar ve saklanma yerleri olsun.
- Kedileri birbirine doğru itmeyin ya da kucakta tutarak yaklaştırmayın.
- Gerginlik işaretlerini izleyin: sabit bakış, yatık kulaklar, kabarık kuyruk, hırlama ya da kuyruk sallama. Bu işaretleri görürseniz görüşmeyi sakince sonlandırın.
- Görüşmeleri, kediler rahat oldukça yavaş yavaş uzatın.
Kedi beden dilini okumak için kedi dili rehberimize bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Acele etmek: Bir adımı atlamak, çoğu zaman en başa dönmenize neden olur.
- Kaynakları paylaştırmak: Tek kum kabı ya da tek mama noktası rekabet ve gerginlik yaratır.
- Cezalandırmak: Tıslayan ya da hırlayan kediye bağırmak veya su püskürtmek, korkusunu artırır ve diğer kediyi bu kötü deneyimle ilişkilendirmesine yol açar.
- Sessiz gerginliği görmemek: Bir kedinin diğerinin yolunu kesmesi, kum kabına girişi engellemesi ya da sürekli bakışlarla baskı kurması da gerginlik işaretidir.
Kum kabı dışına tuvalet yapma ya da sürekli saklanma, tanışma sürecinin kediler için zorlayıcı olduğunu gösterebilir. Bu durumlarda kedi kuma yapmıyor ve kedi neden saklanır yazılarımıza göz atın.
Uyumun işaretleri
Her kedi çifti en yakın arkadaş olmaz, bu da sorun değildir. Pek çok kedi aynı evde birbirine saygılı bir mesafeyle huzur içinde yaşar. Yine de şu işaretler sürecin iyi gittiğini gösterir:
- Aynı odada rahatça uyuyabilmek ya da dinlenebilmek
- Kuyruklar dik şekilde birbirine yaklaşmak, burun burna koklaşmak
- Birbirini yalamak ya da birbirine sürtünmek
- Karşılıklı, sessiz ve sırayla yapılan kovalama oyunları
Ne zaman veterinere gitmeli?
Tanıştırma sürecinde şu durumlarda veterinerinize danışın:
- Kedilerden biri yemek yemiyor, su içmiyor ya da kum kabını kullanmıyorsa
- Kavga sonrası ısırık yarası, şişlik, topallama ya da apse gelişiyorsa; kedi ısırıkları kolayca enfekte olur
- Kedilerden birinde sık idrara çıkma, idrarda kan ya da ıkınma görülüyorsa
- Haftalar geçmesine rağmen gerginlik azalmıyor ya da artıyorsa
Erkek kedide kum kabında ıkınıp idrar yapamama acil bir durumdur. Uzun süren gerginlikte veteriner, sizi bir veteriner davranış uzmanına yönlendirebilir.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
İki kediyi tanıştırmak ne kadar sürer?
Kesin bir süre yoktur. Bazı kediler birkaç gün içinde birbirini kabul ederken, bazıları için süreç haftalar ya da aylar sürebilir. Hızı kedilerin rahatlığı belirlemelidir.
Kediler tıslıyor, bu tanışmanın başarısız olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. İlk karşılaşmalarda tıslama oldukça yaygındır ve 'bana alan tanı' anlamına gelir. Tıslama sürekli tekrarlanıyor ya da kovalama ve kavgaya dönüşüyorsa, bir önceki adıma dönüp daha yavaş ilerleyin.
Kedileri 'kendi aralarında halletsinler' diye bırakmak doğru mu?
Hayır. Kontrolsüz bir karşılaşma kavgaya, yaralanmaya ve kalıcı bir gerginliğe yol açabilir. Bir kez bozulan ilişkiyi düzeltmek, baştan yavaş ilerlemekten çok daha zordur.
Kediler kavga ederse ne yapmalıyım?
Elinizle araya girmeyin; ciddi ısırık ve tırmık riski vardır. Aralarına bir yastık ya da karton koyarak görüşlerini kesin, kedileri ayırın ve sakinleşmelerine zaman tanıyın. Ardından tanıştırmaya daha önceki bir adımdan devam edin.
Sorunuzu gönderin; sık sorulan konuları yeni yazılarla yanıtlıyoruz.