- Sade pişirilmiş, derisiz ve kemiksiz tavuk, hindi ve kılçıksız balık kediler için en güvenli insan yiyecekleridir.
- İnsan yiyecekleri ana besinin yerini tutmaz; ödüllerle birlikte günlük kalorinin yaklaşık yüzde 10'unu geçmemelidir.
- Soğan, sarımsak, pırasa, çikolata, kafein, alkol, üzüm ve kuru üzüm kedilere verilmemelidir.
- Çiğ et, çiğ yumurta, çiğ balık ve pişmiş kemik risklidir.
Mutfakta yemek hazırlarken yanınıza gelen kedinize bir parça vermek istemeniz çok doğal. Bazı insan yiyecekleri kediler için gerçekten güvenli bir ödül olabilir. Ancak bazıları küçük miktarlarda bile zehirlidir ve güvenli olanlar da doğru hazırlanmalı ve ölçülü verilmelidir.
İnsan yiyecekleri kedinin ana besini olamaz. Kediler zorunlu etoburdur ve besin ihtiyaçlarının tamamını dengeli biçimde karşılamak için tam bir mamaya ihtiyaç duyarlar. Aşağıdaki yiyecekleri yalnızca ara sıra verilen ödüller olarak düşünün.
Temel kurallar
- Sade pişirin: Tuz, baharat, sos, yağ, soğan ve sarımsak eklemeyin. İnsanlar için hazırlanmış yemeklerin çoğu bu malzemeleri içerir.
- Tamamen pişirin: Çiğ veya az pişmiş et, balık ve yumurta bakteri ve parazit riski taşır.
- Kemik ve kılçığı ayıklayın: Pişmiş kemikler kırılarak keskin parçalara ayrılabilir; ağız, yemek borusu ve bağırsaklarda yaralanmaya ya da tıkanmaya yol açabilir.
- Küçük parçalar halinde verin: Lokmalar kedinin ağzına uygun boyutta olsun.
- Ölçülü olun: Ödüller ve ek yiyecekler, genel bir kural olarak günlük kalorinin yaklaşık yüzde 10'unu geçmemelidir.
- Yeni yiyeceği tek tek deneyin: Böylece mide bulantısı veya ishal olursa nedenini anlayabilirsiniz.
Güvenli kabul edilen yiyecekler
| Yiyecek | Nasıl verilir? | Dikkat |
|---|---|---|
| Tavuk, hindi | Haşlanmış veya fırında sade, derisiz ve kemiksiz | Kızartma, deri ve baharatlı tavuk vermeyin |
| Dana veya kuzu eti | İyice pişmiş, yağı alınmış, sade | Kıyma köfte gibi soğanlı yemeklerden vermeyin |
| Balık (somon, hamsi, levrek vb.) | Pişmiş, kılçıksız, sade | Çiğ balık vermeyin; tuzlu ve yağlı konserveleri tercih etmeyin |
| Yumurta | Tamamen pişmiş, yağsız | Çiğ yumurta vermeyin |
| Kabak, havuç, yeşil fasulye | Haşlanmış, küçük parçalar halinde | Kediler için besin değeri sınırlıdır; az miktarda |
| Bal kabağı | Sade haşlanmış veya püre | Şekerli ve baharatlı tatlı karışımlarını vermeyin |
| Pirinç, yulaf | Sade pişmiş, çok az | Kediler karbonhidrata ihtiyaç duymaz |
Sebze ve tahıllar zararsız olsa da kedinin beslenmesine önemli bir katkı sağlamaz. Kediniz ilgi göstermiyorsa zorlamanıza gerek yok. Kedilerin çoğu için en cazip ödül küçük bir parça pişmiş et ya da balıktır.
Ölçülü verilmesi gerekenler
- Ton balığı: Suda konserve ton balığı ara sıra verilebilir. Sık verildiğinde dengesiz beslenmeye yol açabilir ve bazı kediler bu tada alışarak mamalarını reddedebilir.
- Karaciğer: Besleyicidir ama A vitamini açısından çok zengindir. Sık ve bol verildiğinde A vitamini fazlalığına bağlı kemik ve eklem sorunlarına yol açabilir.
- Süt ürünleri: Yetişkin kedilerin çoğu laktozu iyi sindiremez. Ayrıntılar için kedilere süt verilir mi yazısına bakın.
- İşlenmiş et ürünleri: Sucuk, salam, pastırma, sosis ve jambon tuz, yağ ve çoğu zaman sarımsak gibi baharatlar içerir. Vermemek en iyisidir.
- Peynir: Türkiye'de yaygın olan salamura beyaz peynirler tuzludur. Çok küçük bir parça bazı kediler için sorun yaratmayabilir, ama düzenli verilmemelidir.
Asla verilmemesi gerekenler
ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi ve diğer veteriner kaynakları, aşağıdaki yiyeceklerin evcil hayvanlara verilmemesini önerir:
- Soğan, sarımsak, pırasa ve frenk soğanı: Çiğ, pişmiş veya toz halde olsun, kedilerde kırmızı kan hücrelerine zarar vererek kansızlığa yol açabilir. Hazır çorbalar, soslar ve bebek mamaları bunları içerebilir.
- Çikolata, kahve ve kafein içeren ürünler
- Alkol ve çiğ maya hamuru
- Üzüm ve kuru üzüm: Köpeklerde böbrek hasarıyla ilişkilidir. Kedilerdeki etkisi daha az bilinse de ihtiyatlı olmak ve hiç vermemek önerilir.
- Ksilitol ve tatlandırıcılı ürünler
- Çiğ et, çiğ yumurta ve çiğ balık: Salmonella gibi bakteri ve parazit riski taşır. Bazı çiğ balıklar B1 vitaminini (tiamin) parçalayan bir enzim içerir; sık verildiğinde tiamin eksikliğine yol açabilir.
- Pişmiş kemikler ve kılçıklar
- Yağlı artıklar: Et yağı, deri ve kızartmalar kusma ve ishale yol açabilir.
Zehirli yiyecekleri ve belirtilerini kediler için zehirli yiyecekler yazısında daha ayrıntılı anlattık. Evdeki bitkiler için de kediler için zehirli bitkiler yazısına göz atın.
Ne kadar vermeli?
İnsan yiyecekleri ödül sayılır ve kedinin günlük kalori ihtiyacının küçük bir bölümünü oluşturmalıdır. 4 kilogramlık, kısırlaştırılmış bir yetişkin kedinin günlük enerji ihtiyacı yaklaşık 240 kcal civarındadır; bu da ödüller için günde yalnızca 20–25 kcal kadar bir pay bırakır. Bu, birkaç küçük parça pişmiş tavuk demektir.
Kedinizin günlük ihtiyacını kedi mama miktarı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Ödül verdiğiniz günlerde mamayı biraz azaltmak kilo alımını önler. Kilo sorunu olan kediler için kedilerde şişmanlık yazısına bakın.
Ne zaman veterinere gitmeli?
Kediniz zehirli olabilecek bir yiyecek yediyse belirtilerin başlamasını beklemeden veteriner hekiminizi arayın. Ne yediğini, ne kadar yediğini ve ne zaman yediğini not edin; mümkünse ambalajı yanınıza alın.
Ayrıca şu durumlarda da veteriner hekime başvurun:
- Kusma veya ishal tekrarlıyorsa ya da 24 saatten uzun sürüyorsa
- Kedi halsiz, iştahsız, nefes nefese ya da titriyorsa
- Diş etleri soluk veya sarımsı görünüyorsa
- Kemik yuttuktan sonra öğürme, salya akması, karın ağrısı veya dışkılayamama varsa
Kendi başınıza kusturmaya çalışmayın; bu, bazı durumlarda daha fazla zarar verebilir.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Kediye ton balığı verilebilir mi?
Suda konserve ton balığı ara sıra küçük bir ödül olarak verilebilir. Sık ve bol verildiğinde besin dengesizliğine yol açabilir ve bazı kediler başka yiyecekleri reddetmeye başlayabilir. Yağlı ve tuzlu konserveleri tercih etmeyin.
Kediler yumurta yiyebilir mi?
Tamamen pişmiş yumurta (haşlanmış veya yağsız pişirilmiş) küçük miktarda verilebilir. Çiğ yumurta bakteri riski taşır.
Kediye ekmek verilebilir mi?
Sade pişmiş ekmekten küçük bir parça genellikle zararsızdır ama besin değeri yoktur. Çiğ maya hamuru ise tehlikelidir ve asla verilmemelidir.
Kedim sofradan yemek istiyor, ne yapmalıyım?
Sofradan yemek vermemek en iyisidir; kedi dilenmeyi öğrenir. Ödül vermek istiyorsanız güvenli bir yiyeceği yemek saatinden ayrı ve kendi kabında verin.
Sorunuzu gönderin; sık sorulan konuları yeni yazılarla yanıtlıyoruz.