Calico (Üç Renkli Kedi)

Calico, beyaz zemin üzerinde turuncu ve siyah lekeleri olan üç renkli kedidir. Turuncu geni X kromozomunda olduğu için neredeyse her zaman dişidir.

Diğer adları: Üç renkli kedi, Calico, Alaca kedi

Beyaz, turuncu ve siyah lekeli üç renkli (calico) kedi
Fotoğraf: Ellisn95 · CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Künye

GenetikX kromozomundaki turuncu geni + beyaz leke geni (KIT)
CinsiyetNeredeyse her zaman dişi
Erkek calicoÇok nadir, genellikle XXY ve kısır
Görüldüğü ırklarSokak kedileri, Japon Bobtail, British Shorthair, Iran ve daha birçoğu
Renk çeşidiSeyreltik calico: krem, mavi-gri ve beyaz

Kısaca

  • Calico bir ırk değil; beyaz, turuncu ve siyah (ya da krem ve gri) renklerin bir arada görüldüğü bir renk düzenidir.
  • Turuncu ile siyahı belirleyen gen X kromozomundadır; iki X taşıyan dişiler bu iki rengi aynı anda gösterebilir.
  • Erkek calico çok nadirdir; çoğu fazladan bir X kromozomu taşır (XXY) ve kısırdır.
  • "Calico kedi huysuz olur" inanışı yalnızca sahip anketlerine dayanır; renk karakteri belirlemez.

Calico neden hep dişidir?

Kedilerde tüyün turuncu mu siyah mı olacağını belirleyen gen X kromozomunda bulunur. Dişiler iki X kromozomu taşır; biri turuncu, diğeri siyah renk varyantını taşıyorsa her iki renk de görülebilir. Erkeklerde ise tek X vardır ve Y kromozomu bu geni taşımaz; bu yüzden normal bir erkek kedi ya turuncu ya da turuncu olmayan renkte olur, ikisini birden gösteremez.

Dişi embriyoda her hücre gelişimin erken döneminde iki X kromozomundan birini rastgele kapatır (X inaktivasyonu). Turuncu varyantın açık kaldığı hücrelerin soyundan turuncu, siyah varyantın açık kaldığı hücrelerden siyah lekeler oluşur. Beyaz bölgeleri ise ayrı bir gen, KIT genindeki beyaz leke varyantı oluşturur. Bu rastgelelik yüzünden aynı genetiğe sahip iki calico bile aynı desende olmaz; 2001'de klonlanan ilk kedi CC'nin, kopyalandığı calico kediden farklı bir desende doğması bu yüzden çok bilinen bir örnektir.

Erkek calico: nadir ve genellikle kısır

Merck Veteriner El Kitabı'na göre erkek calico ya da kaplumbağa kedi çok nadirdir. Bu erkeklerin çoğu iki X ve bir Y kromozomu taşır (XXY); insanlardaki Klinefelter sendromuna benzeyen bu durum kedilerde de kısırlığa yol açar. Daha seyrek olarak, iki ayrı embriyonun erken dönemde birleşmesiyle oluşan "kimera" kediler de calico görünümünde olabilir.

Erkek calicoların değerli ya da şanslı olduğuna dair söylentiler nedeniyle yüksek fiyatlarla satıldığı iddiaları dolaşır. Böyle bir kediyi "ender" olduğu için almak ya da üretmeye çalışmak doğru değildir; kısır olmaları yaygın olduğu gibi, nadirliğin kendisi bir sağlık ya da bakım avantajı sağlamaz.

Calico kedi huysuz olur mu?

"Calico ve kaplumbağa kediler aksi olur" inanışı çok yaygındır. Bu konuda en çok anılan çalışma, UC Davis'ten Stelow ve arkadaşlarının 2016'da yayımladığı ve 1.274 kedi sahibinin çevrim içi anket yanıtlarını inceleyen araştırmadır. Sahipler, turuncu içeren dişi kedilerde (calico, kaplumbağa) insanlara yönelik tıslama, ısırma gibi davranışları biraz daha sık bildirmiştir; ancak veteriner muayenesi ve kucağa alma sırasındaki saldırganlıkta renkler arasında belirgin fark çıkmamıştır.

Araştırmacıların kendisi farkların küçük olduğunu, verinin sahip beyanına dayandığını ve sonucun sahiplenme kararlarında kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır. Yani kanıt zayıftır; huysuzluk inancı sahiplerin beklentisini de etkiliyor olabilir. Bir calico kedinin huyunu tanımak için rengine değil, onunla geçirdiğiniz zamana bakın.

Sağlık

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Irka özgü riskler her kedide görülmez; sağlık durumunu yalnızca veteriner hekim değerlendirebilir. Cins kedi alacaksanız damızlıkların genetik test ve sağlık belgelerini isteyin.

Renk ve desen kedinin kişiliğini belirlemez; karakter genetik geçmiş, yavrulukta sosyalleşme ve yaşam koşullarıyla şekillenir. Tüm ırk ve desenler →

Sık sorulan sorular

Erkek üç renkli kedi olur mu?

Olur ama çok nadirdir. Bu erkeklerin çoğu fazladan bir X kromozomu taşır (XXY) ve genellikle kısırdır.

Calico ile kaplumbağa kedi arasındaki fark nedir?

İkisi de turuncu ve siyahı birlikte taşır. Calicoda belirgin beyaz alanlar vardır; kaplumbağa kedide beyaz yok denecek kadar azdır ve renkler iç içe karışmıştır.

Üç renkli kediler huysuz mu olur?

Bunu gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Tek bilinen çalışma sahip anketine dayanır ve farklar küçüktür; karakter renge değil, genetik yapıya ve sosyalleşmeye bağlıdır.

Benzer sayfalar

Siyah ve turuncu karışık tüylü kaplumbağa desenli kedi

Kaplumbağa Kedi (Tortoiseshell)

Dünya geneli · Birçok ırkta görülür

Kaplumbağa kedide siyah ve turuncu tüyler beyazsız ya da çok az beyazla iç içe karışır. Calico gibi X kromozomu genetiği yüzünden neredeyse her zaman dişidir.

Tür Renk deseniGörüldüğü Birçok ırkta
Deseni incele
Turuncu tekir desenli sarman kedi uzanırken

Sarman (Turuncu Kedi)

Dünya geneli · Birçok ırkta görülür

Sarman, turuncu ya da sarı tüylü kedidir. Turuncu geni X kromozomunda olduğu için sarmanların çoğu erkektir; geni oluşturan değişiklik 2025'te bulundu.

Tür Renk deseniGörüldüğü Birçok ırkta
Deseni incele
Siyah-beyaz smokin desenli kedi çimenlerde

Tuxedo (Smokin Kedi)

Dünya geneli · Birçok ırkta görülür

Tuxedo, siyah gövdesi ve beyaz göğüs, pati ve çoğu zaman beyaz yüz lekesiyle smokin giymiş gibi görünen kedidir. Bir ırk değil, renk düzenidir.

Tür Renk deseniGörüldüğü Birçok ırkta
Deseni incele
Bu sayfa işinize yaradı mı?