Tuxedo kedi ırk mı?
Tuxedo ya da Türkçe adıyla smokin kedi, bir ırkın değil, bir renk düzeninin adıdır. Gövde ve sırt siyahtır; göğüs, patiler ve çoğu zaman çene ya da burun çevresi beyazdır. Bu görünüm kediye smokin giymiş bir hava verir. Smokin desene sokak kedilerinde olduğu kadar British Shorthair, Maine Coon ve Iran kedisi gibi ırklarda da rastlanır.
Gri (mavi) gövdeli ve beyaz lekeli kedilere de bazen gri smokin denir. Bu kedilerde aynı beyaz leke geni, siyah yerine seyreltik gri renkle birlikte görülür.
Beyaz lekeler nereden gelir?
Smokin kedinin siyahı, tekir deseni gizleyen ve tüyü düz siyah yapan genetik değişiklikten gelir. Beyaz alanlar ise ayrı bir genin, KIT genindeki "beyaz leke" varyantının işidir. 2014'te G3 dergisinde yayımlanan bir çalışma, hem tamamen beyaz kedilerin hem de beyaz lekeli kedilerin bu gendeki farklı eklemelerden kaynaklandığını göstermiştir.
Beyaz leke geni, yavru gelişirken pigment hücrelerinin vücuda yayılmasını etkiler; bu hücreler göğüs, karın ve pati uçlarına en son ulaştığı için beyaz alanlar çoğunlukla buralarda olur. Beyazın ne kadar olacağı genin kaç kopya taşındığına ve rastlantısal gelişim farklarına bağlıdır; bu yüzden bir yavruda sadece beyaz bir göğüs lekesi varken kardeşinde beyaz gövdenin yarısını kaplayabilir.
Karakter inanışları
Smokin kedilerin daha zeki, daha konuşkan ya da daha "asil" olduğuna dair yaygın bir kanı vardır; bunu gösteren bir araştırma yoktur. Renk ile davranış ilişkisine bakan tek kapsamlı çalışma olan 2016 tarihli UC Davis anketinde sahipler siyah-beyaz kedilerde insana yönelik tıslama ya da ısırmayı biraz daha sık bildirmiştir; ancak araştırmacılar farkların küçük olduğunu ve bir sahiplenme kriteri olarak kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır.
Kısacası smokin kedinin huyu da diğer kediler gibi genetik geçmişine, yavruluk dönemindeki sosyalleşmesine ve yaşadığı ortama göre şekillenir. Siyah-beyaz renk yalnızca görünümü belirler.
Sağlık
- Smokin renk düzeni tek başına sağlığı etkilemez; bu desene bağlı bilinen bir kalıtsal hastalık yoktur.
- Beyaz kulak uçları ve pembe burun derisi güneşe duyarlıdır; açık renkli bu bölgelerde güneşe bağlı deri kanseri (skuamöz hücreli karsinom) riski daha yüksektir.
- Kulak ucunda ya da burunda iyileşmeyen kabuk veya yara görürseniz veterinere gösterin.
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Irka özgü riskler her kedide görülmez; sağlık durumunu yalnızca veteriner hekim değerlendirebilir. Cins kedi alacaksanız damızlıkların genetik test ve sağlık belgelerini isteyin.
Sık sorulan sorular
Smokin kedi bir ırk mı?
Hayır. Smokin (tuxedo), siyah renk ile beyaz leke geninin birlikte görüldüğü bir renk düzenidir ve birçok ırkta ortaya çıkar.
Smokin kediler hep erkek mi olur?
Hayır. Siyah renk ve beyaz leke geni cinsiyete bağlı değildir; dişi ve erkek smokin kediler eşit sıklıkta görülür.
Smokin kediler daha mı zeki?
Bunu destekleyen bir kanıt yoktur. Zekâ ve karakter renkle değil, genetik yapı ve yaşantıyla ilişkilidir.
Kaynaklar
- David ve ark. (2014), Endogenous Retrovirus Insertion in the KIT Oncogene Determines White and White spotting in Domestic Cats, G3
- Stelow, Bain ve Kass (2016), The Relationship Between Coat Color and Aggressive Behaviors in the Domestic Cat, J Appl Anim Welf Sci
- VCA Animal Hospitals – Squamous Cell Carcinomas in Cats



